معجم‌البلدان ، راجع به حير و استدلال وى در اثبات وجوه يادشده در نام‌گذارى حيره و همچنين استدلال دائرهء المعارف اسلامى - فرانسوى در اين خصوص از نظر گذشت ، واژه حير - كه مخفّف حائر است - اصالتاً اسم نوعى ساختمان مخصوص ، به صورت قلعه يا دژ است كه ديوارهاى بلند و مرتفع ، از هر طرف آن را در برگرفته باشند ؛ درست مثل همان ساختمانى كه بخت النصر به نام حير ، براى بازرگانان عرب در قلمرو حكومت خود ساخت و ايشان را در ميان آن ، محصور كرد . با اين حساب ، ما خواهيم توانست ، شمه‌اى از رابطه نژادى ، تاريخى و جغرافيايى حائر و حيره را استنباط كنيم و دريابيم كه اين نوع ساختمان‌ها ، در بخش جنوبى عراق و حاشيهء كوير ، از گذشته و به طور معمول به اين نام‌ها خوانده مىشده است . بنابراين ، حيره را به خاطر وجود حير - كه همان ساختمان مخصوص است - در آن ، حيره گفته‌اند و قبر امام حسين ( ع ) و ساختمان محيط برآن را « حائر » ناميده‌اند ؛ البته نه به خاطر اينكه حائر ، صفت طبيعى اين نقطه از زمين است و نه به اين جهت كه آب ، در آن سرگردان مىشود و پيرامون خود مىچرخد ، بلكه از اين رو حائر ناميده شده كه پيرامون قبر شريف ، همچون حائر ، ساختمان و ديوار بنا گرديده است .